Bijna 20% van de zwangere vrouwen krijgt in Nederland een keizersnede. De kans dat je een keizersnede krijgt is dus best aanwezig – ook al is dat misschien geen leuk nieuws om te horen. Uit onderzoek naar andere operaties weten we dat het voor je herstel kan helpen om voldoende koolhydraten in je lijf te hebben. Suiker, een simpel koolhydraat, wordt snel opgenomen en kan je dus vlak voor een operatie nog innemen. Ja je leest het goed, suiker helpt je lichaam voor te bereiden op een keizersnede!
Nuchter voor een keizersnede?
Het algemene advies is om 8 uur voor een operatie niets meer te eten. Tussen de 8 en 2 uur mag je nog wel heldere vloeistoffen. Zoals water en limonade (aldus de ziekenhuis folder). Als er eten in je maag zit heb je een kans dat dit tijdens de operatie in je longen terecht komt. Dit heet aspiratie en leidt tot een nare longontsteking waar je zelfs aan kan overlijden. Aspiratie is met name een risico als je een algehele narcose krijgt. Je wordt dan beademend. Maar de meeste keizersneden worden gedaan met een ruggenprik, waarbij het risico op aspiratie nihil is.
Wat is het risico op aspiratie eigenlijk precies? In een studie waarbij 50% van de keizersneden onder algehele narcose werd gedaan (een bizar hoog aantal), had slechts 1 op de 11,345 vrouwen een aspiratie longontsteking[1]. Zeer zeldzaam dus. In een recent wetenschappelijk overzichtsartikel is er zelfs helemaal geen bewijs dat nuchter zijn voorkomt dat je aspireert[2]! De laatste jaren hebben veranderingen in de praktijk er ook voor gezorgd dat de kans op een aspiratie longontsteking enorm is afgenomen.
“Nuchter zijn heeft nadelen voor je herstel en je borstvoeding “
Nuchter zijn heeft nadelen. Je gaat hongerig de operatie in met een laag bloedsuiker als gevolg. Dat kan weer zorgen voor misselijkheid, een toename van angstige gevoelens en het heeft gevolgen voor je herstel en het opstarten van de borstvoeding. Dikwijls komt het ook voor dat je nog langer moet wachten. Een spoedkeizersnede heeft nou eenmaal voorrang. Dat overkwam Lisa. Ze zou om 8 uur geopereerd worden en was al de hele nacht nuchter. In de ochtend had ze alleen een glas water gedronken. Het duurde tot 3 uur ’s middags voordat ze aan de beurt was. In de tussentijd mocht ze alleen op ijsklontjes zuigen.
Zo zie je hoe streng de praktijk om gaat met dit uiterst zeldzame risico. Jarenlang werden vrouwen zelfs geadviseerd om tijdens hun bevalling niets te eten, vanwege de kans op een ongeplande keizersnede. Een kans die misschien wel juist verhoogd is omdát je niks mag eten. Stel je het zo voor: je mag niets eten, je energievoorraden raken op, je raakt uitgeput en dan komt de keizersnede om de hoek kijken. Wat fijn dat je niks hebt gegeten! Van dat advies zijn we gelukkig afgestapt.
De voordelen van suiker in het voorbereiden van je lichaam op een keizersnede
De laatste jaren krijgen de meeste vrouwen van de anesthesie te horen om 2 uur voor de keizersnede nog even een AA-tje te drinken. Onderzoekers hebben uitgezocht dat als je 8 uur voor een grote operatie een drankje drinkt met 100 gram suiker en 2 uur ervoor nog een drankje met 50 gram suiker, je een dag eerder naar huis kan[3]. Je herstelt dus een stuk sneller! (Een AA’tje bevat 33 gram suiker, minder dus dan aanbevolen uit onderzoek.)
Suiker neem je veel sneller op dan koolhydraten in de vorm van brood of aardappelen. Na een half uurtje is het meestal al volledig uit je maag. Bij zwangere vrouwen is dit niet anders. Bij een keizersnede is er minder onderzoek gedaan, maar er zijn aanwijzingen dat deze zogenaamde ‘pre-operatieve koolhydraten’ helpen bij[4]:
- Minder honger en dorst voor de operatie
- Je houdt het makkelijker warm tijdens de operatie
- Je produceert eerder colostrum
- Je kindje krijgt eerder, vaker en langer borstvoeding (lees hier meer over voeding en borstvoeding)
- Je hebt minder bloedverlies
- Je kan eerder naar huis
- Je hebt minder insuline resistentie (Ja echt! Hoe dat werkt? Waarschijnlijk via de verlaging van stresshormonen door koolhydraten)
Mijn ervaring met suiker in de voorbereiding op een keizersnede
Waarom zou je kiezen voor een kunstmatig suikerdrankje als je ook vruchtensap kan kiezen, met vitaminen, mineralen en flavonoïden? Voor mijn keizersnede (die ik kreeg vanwege een placenta praevia) koos ik voor druivensap. Druivensap bevat maar liefst 18 gram suiker per 100 ml. De avond voor de operatie dronk ik 600 ml blauwe druivensap (108 gram suiker). In de ochtend nam ik nog eens 400 ml wit druivensap (72 gram suiker).
Ik heb totaal geen honger of dorst ervaren, ik voelde me rustig in de aanloop naar de keizersnede en ik had een goed verlopende keizersnede met weinig bloedverlies. Ook kwam de borstvoeding ontzettend goed op gang, ondanks dat we geen gouden uur hebben gehad. Het enige nadeel van deze grote hoeveelheid sap was dat ik er maagzuur van kreeg. Dat verdween overigens meteen nadat ik Zofran (ondansetron) had gekregen, een standaard anti-misselijkheid medicijn dat je krijgt bij een keizersnede.
Als de geplande keizersnede uitloopt…
Stel je bent nuchter, maar de geplande keizersnede wordt uitgesteld. Een ander voor jou, betekent vaak dat je een uur of langer moet wachten. Als sap meestal binnen een half uur uit je maag is, dan zou je kunnen redeneren dat je op dat moment nog een glas sap kan drinken. Bespreek het met de anesthesioloog!
Conclusie
- Overweeg het drinken van twee glazen sap (druivensap of bijvoorbeeld appelsap) 2 uur voor de keizersnede en optioneel ook nog 3 glazen de avond voor de keizersnede.
- Begint je bevalling natuurlijk, dan kan je sap tussen de weeën door drinken. Het populaire kokoswater heeft maar 5 gram suiker per 100ml en dat is weinig.
- Dit is geen medisch advies, bespreek het met je gynaecoloog en anesthesioloog.
Meer lezen? Kijk dan bij mijn andere artikelen.
Bronnen
[1] Binyamin Y, Orbach-Zinger S, Ioscovich A, Reina YY, Bichovsky Y, Gruzman I, Zlotnik A, Brotfain E. Incidence and clinical impact of aspiration during cesarean delivery: A multi-center retrospective study. Anaesth Crit Care Pain Med. 2024 Apr;43(2):101347. doi: 10.1016/j.accpm.2024.101347. Epub 2024 Jan 24. PMID: 38278356.
[2] Lam S, Cannesson MP, Osuna-Garcia A, Livingston EH. No association between preprocedural fasting and witnessed pulmonary aspiration: A systematic review and meta-analysis. Surgery. 2025 Aug;184:109483. doi: 10.1016/j.surg.2025.109483. Epub 2025 Jun 11. PMID: 40505193.
[3] Sebestyén AR, Turan C, Szemere A, Virág M, Ocskay K, Dembrovszky F, Szabó L, Hegyi P, Engh MA, Molnár Z. Preoperative carbohydrate loading reduces length of stay after major elective, non-cardiac surgery when compared to fasting: a systematic review and meta-analysis. Sci Rep. 2025 May 31;15(1):19119. doi: 10.1038/s41598-025-00767-z. PMID: 40450020; PMCID: PMC12126546.
[4] Cheng Y, Lu Y, Liu H, Yang C. The effect of preoperative oral carbohydrate on the time to colostrum and amount of vaginal bleeding after elective cesarean section. J Obstet Gynaecol Res. 2022 Oct;48(10):2534-2540. doi: 10.1111/jog.15375. Epub 2022 Jul 26. PMID: 35882375.
